यशोगाथा: रेशीम शेतीची आस धरा – लक्ष्मी येईल तुमच्या घरा!

सातारा जिल्ह्यातील फलटण येथील प्रगतशील शेतकरी श्री. अजित यशवंत तांबे यांची प्रेरणादायी यशोगाथा.

पारंपारिक शेतीतील अनिश्चितता आणि तुटपुंज्या उत्पन्नामुळे हतबल झालेल्या एका सामान्य शेतकऱ्याने ‘रेशीम शेती’च्या माध्यमातून आपले आणि आपल्या कुटुंबाचे भविष्य कसे बदलले, याची ही यशोगाथा.

पार्श्वभूमी आणि संघर्ष

फलटण तालुक्यातील ढवळ येथील ३७ वर्षीय श्री. अजित तांबे यांची ८ एकर शेती असूनही, पाण्याचा अभाव आणि पिकांवरील कीड-रोगांमुळे त्यांचे वार्षिक उत्पन्न जेमतेम १ लाख रुपये होते. कुटुंबाचा उदरनिर्वाह आणि मुलांच्या शिक्षणासाठी त्यांना गवंडी काम (मजुरी) करून दरमहा १० ते १५ हजार रुपये मिळवावे लागत होते.

रेशीम शेतीचा निर्णय आणि जिद्द

अडचणींवर मात करण्यासाठी त्यांनी जिल्हा रेशीम कार्यालय, वाई येथे जाऊन रेशीम शेतीची सविस्तर माहिती घेतली. इतर यशस्वी शेतकऱ्यांना पाहून त्यांनी २ एकर जमिनीत तुतीची लागवड करण्याचा धाडसी निर्णय घेतला. सुरुवातीच्या काळात अडचणी आल्या, परंतु हार न मानता त्यांनी:

• प्रशिक्षण: CSRTI-म्हैसुर (कर्नाटक) येथे तीन दिवसांचे विशेष प्रशिक्षण घेतले.

• आधुनिक तंत्रज्ञान: किटक संगोपन, शेडचे निर्जंतुकीकरण आणि सेंद्रिय निविष्ठांचा वापर यावर भर दिला.

• एकात्मिक शेती: स्वतःच्या शेळीपालन आणि कुक्कुटपालनाचा वापर करून सेंद्रिय खतांचे व्यवस्थापन केले.

आर्थिक सक्षमीकरण आणि प्रगती

केवळ योग्य नियोजनामुळे आज श्री. तांबे यांचे उत्पन्न लाखांच्या घरात पोहोचले आहे. त्यांच्या उत्पन्नाचा आलेख खालीलप्रमाणे आहे:

आर्थिक वर्ष	अंडीपुंज (संख्या)	उत्पादन (किलो)	वार्षिक उत्पन्न (रु.)
2019-20	800	680	2,85,936
2020-21	950	763	3,89,130
2021-22	1150	938	5,44,040
2022-23 (फेब्रुवारीपर्यंत)	1350	1093	6,66,730

यशोगाथेचे फलित

रेशीम शेतीमुळे श्री. तांबे यांनी केवळ आपली आर्थिक स्थिती सुधारली नाही, तर:

• ६ एकर माळरान जमिनीचा विकास करून तिथे ठिबक सिंचनाची सोय केली.

• ५ लाख रुपयांचा ट्रॅक्टर खरेदी केला.

• ८ लाख रुपये खर्च करून स्वतःचे हक्काचे घर बांधले.

• ५ लाख रुपयांचे कर्ज पूर्णपणे फेडले.

• मुलांचे शिक्षण उत्तमरित्या सुरू ठेवले.

आज श्री. तांबे हे केवळ स्वतः प्रगती करत नाहीत, तर इतर शेतकऱ्यांनाही तांत्रिक मार्गदर्शन करतात. त्यांच्या या उल्लेखनीय कार्यामुळे त्यांना ‘महाराष्ट्राचे उत्कृष्ट रेशीम उत्पादक शेतकरी’ म्हणून सन्मानित करण्यात आले आहे.

“रेशीम शेतीची आस धरा – लक्ष्मी येईल तुमच्या घरा! रेशीम शेती एकरात, मिळेल पैसा लाखात!”