स्पर्धा परीक्षार्थींसाठी ‘एक क्लिक’ चालू घडामोडी

1)4 ते 10 मे 2026 या कालावधीत, केंद्रीय आरोग्य आणि कुटुंब कल्याण मंत्रालय संपूर्ण भारतातील सर्व आरोग्य सेवा सुविधांमध्ये ‘अग्निसुरक्षा सप्ताह’ आयोजित करत आहे. रुग्णालये, वैद्यकीय महाविद्यालये, जिल्हा रुग्णालये आणि बहुविशेषता रुग्णालये या सर्वांचा या उपक्रमात समावेश आहे.
2)4 मे 2026 रोजी, सिंगापूर आणि न्यूझीलंड यांनी पुरवठा साखळी अधिक लवचिक बनवण्यासाठी आणि महत्त्वाच्या वस्तूंचा पुरवठा अविरत सुरू ठेवण्यासाठी एक कायदेशीररित्या बंधनकारक करार स्वाक्षरित केला. या करारामध्ये अन्न, इंधन, आरोग्यविषयक उत्पादने, रसायने आणि बांधकाम साहित्य यांसारख्या महत्त्वाच्या बाबींचा समावेश आहे.
3)चिलीच्या अटाकामा वाळवंटातील, युरोपियन सदर्न ऑब्झर्व्हेटरीच्या पॅरानल वेधशाळेत ‘पॅरानल सोलर ESPRESSO टेलिस्कोप’ (PoET) सर्वप्रथम पाहायला मिळाला. या प्रणालीने चाचणी निरीक्षणांची प्रक्रिया पूर्ण केली असून, संपूर्ण सूर्यबिंबाचे तसेच सूर्याच्या काही विशिष्ट भागांचे वर्णपट (spectra) मिळवले आहेत.
4)भारत-कंबोडिया द्विपक्षीय लष्करी सरावाच्या ‘CINBAX-II 2026’ या दुसऱ्या आवृत्तीचा प्रारंभ कंबोडियाच्या काम्पोंग स्पू प्रांतातील, ‘कॅम्प बेसिल’ म्हणूनही ओळखल्या जाणाऱ्या ‘तेचो सेन फ्नोम थोम म्रियास प्रोव्ह रॉयल कंबोडियन एअर फोर्स ट्रेनिंग सेंटर’ येथे झाला. हा सराव ४ ते १७ मे २०२६ या कालावधीत नियोजित असून, यामध्ये संयुक्त राष्ट्रांच्या (UN) आदेशाच्या प्रकरण VII अंतर्गत कंपनी-स्तरीय संयुक्त प्रशिक्षणाचा समावेश आहे.
5)भारतीय वैद्यकीय संशोधन परिषदेने (ICMR) भारतामध्ये ‘सिंड्रोमिक पाळत’ (Syndromic Surveillance) ठेवण्याच्या दृष्टीने अत्यंत महत्त्वाच्या असलेल्या रोगजनकांची एक यादी तयार केली आहे. संसर्गजन्य रोग विभागाने 17 November 2025 रोजी ही यादी प्रसिद्ध केली. या यादीचा संबंध संसर्गजन्य रोगांवर देखरेख ठेवणे, निदानाची मानके निश्चित करणे आणि रोगांच्या उद्रेकांचा शोध घेणे या बाबींशी आहे.
6)3 मे 2026 रोजी, Pixxel आणि Sarvam यांनी ‘Pathfinder’ या उपग्रहाची घोषणा केली; हा उपग्रह कक्षीय डेटा केंद्रासाठी (orbital data center) भारताचा पहिलाच AI-सक्षम उपग्रह ठरणार आहे. 200 किलोग्रॅम वजन असलेला हा Pathfinder उपग्रह, 2026 च्या अखेरच्या तीन महिन्यांत प्रक्षेपित केला जाण्याची शक्यता आहे.
7)‘स्टार्टअप कडप्पा’ हा प्रकल्प आंध्र प्रदेशातील रायलसीमा विभागातील कडप्पा जिल्ह्यामध्ये राबवला जाणारा एक जिल्हास्तरीय व्यावसायिक प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचा संबंध, युवकांच्या नेतृत्वाखालील व्यवसाय, तंत्रज्ञान-आधारित उपाययोजना आणि स्टार्टअप्स, फ्रीलान्सर्स तसेच सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योगांना (MSMEs) साहाय्य करण्याच्या राज्याच्या योजनांशी आहे.
8)‘स्टार्टअप कडप्पा’ हा प्रकल्प आंध्र प्रदेशातील रायलसीमा विभागातील कडप्पा जिल्ह्यामध्ये राबवला जाणारा एक जिल्हास्तरीय व्यावसायिक प्रकल्प आहे. या प्रकल्पाचा संबंध, युवकांच्या नेतृत्वाखालील व्यवसाय, तंत्रज्ञान-आधारित उपाययोजना आणि स्टार्टअप्स, फ्रीलान्सर्स तसेच सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योगांना (MSMEs) साहाय्य करण्याच्या राज्याच्या योजनांशी आहे.