इस्रायल-अमेरिका संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर इराणने जागतिक स्तरावर मोठा आणि धाडसी निर्णय घेतला आहे. होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून (Strait of Hormuz) होणारी वाहतूक इराणने शत्रू राष्ट्रांसाठी बंद केली असून, भारतासह काही निवडक ‘मित्र राष्ट्रां’साठी हा महत्त्वाचा मार्ग खुला ठेवला आहे.
इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची (Abbas Araghchi) यांनी स्पष्ट केले की, युद्धजन्य परिस्थितीत शत्रू देशांच्या जहाजांना रोखण्यात येईल, मात्र भारत, चीन, रशिया, इराक आणि पाकिस्तान यांसारख्या मैत्रीपूर्ण देशांना तेल वाहतुकीत कोणताही अडथळा येणार नाही.
जागतिक तेलवाहतुकीचा ‘लाईफलाईन’ मार्ग
होर्मुझची सामुद्रधुनी पर्शियन आखाताला हिंदी महासागराशी जोडणारा अत्यंत महत्त्वाचा सागरी मार्ग आहे. जगातील सुमारे २०% कच्च्या तेलाची वाहतूक याच मार्गाने होत असल्याने याला ‘ऑइल चोक पॉईंट’ मानले जाते.
भारतासाठी मोठा दिलासा
भारत हा मोठा तेल आयातदार देश असल्याने या निर्णयामुळे देशाच्या ऊर्जा सुरक्षेला मोठा दिलासा मिळाला आहे. जागतिक तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतासाठी तेल पुरवठा सुरळीत राहण्याची शक्यता वाढली आहे.
तेलाच्या किमतींवर परिणाम
इराणच्या या भूमिकेमुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमतींवरील दबाव काही प्रमाणात कमी झाल्याचे दिसून येत आहे. प्रमुख आयातदार देशांना मिळालेल्या सूटीमुळे बाजारात स्थैर्य निर्माण होण्याची चिन्हे आहेत.
तज्ञांचे मत
तज्ञांच्या मते, इराणचा हा निर्णय हा केवळ सामरिक नव्हे तर आर्थिक धोरणाचाही भाग आहे. यामुळे मित्र राष्ट्रांशी संबंध अधिक दृढ करण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.एकूणच, मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावात इराणच्या या निर्णयामुळे जागतिक ऊर्जा समीकरणात नवे बदल घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.