1)शास्त्रज्ञांना एका नवीन प्रकारचा ‘बाह्यग्रह’ (exoplanet) सापडला आहे, जो नेहमीच वितळलेल्या आणि द्रवरूप अवस्थेत असतो. जेम्स वेब स्पेस टेलिस्कोपद्वारे करण्यात आलेल्या निरीक्षणांतून हा शोध लागला असून, लहान ग्रहांचे वर्गीकरण करण्याच्या नेहमीच्या पद्धतींना यामुळे छेद मिळतो. या ग्रहांवर खडक किंवा पाण्याचे प्रमाण फारसे नसते; त्याऐवजी, तिथे मॅग्माचे (वितळलेल्या खडकांचे) प्रचंड आणि संपूर्ण ग्रहभर पसरलेले महासागर असतात. आपल्या सूर्यमालेबाहेरील ग्रहांच्या विविधतेविषयी यामुळे आपल्याला नवीन माहिती प्राप्त झाली आहे.
2)भारतीय नौदल ‘एक्सरसाइज सी ड्रॅगन २०२६’ (Exercise Sea Dragon 2026) मध्ये सहभागी होत आहे. हा अमेरिकेच्या नेतृत्वाखालील, पाणबुडीविरोधी युद्धाचा (ASW) एक बहुराष्ट्रीय सराव असून, तो गुआम येथील अँडरसन हवाई दलाच्या तळावर आयोजित करण्यात आला आहे. दरवर्षी इंडो-पॅसिफिक क्षेत्रात आयोजित केला जाणारा हा सराव सध्याच्या बदलत्या भू-राजकीय तणावांमुळे—विशेषतः पश्चिम आशियामध्ये, जिथे परिस्थिती अजूनही अस्थिर आहे—अधिकच महत्त्वाचा ठरला आहे. या सरावातील भारताचा सहभाग, प्रादेशिक सागरी सुरक्षा आणि सहकार्याच्या क्षेत्रात भारताचे महत्त्व किती वाढत आहे, हे अधोरेखित करतो.
3)भारत सरकारने, ज्या परदेशी कंपन्यांमध्ये चिनी मालकीचे प्रमाण १० टक्क्यांपर्यंत आहे, अशा कंपन्यांना भारतात ‘स्वयंचलित मार्गाने’ (automatic route) गुंतवणूक करणे अधिक सुलभ केले आहे. ‘उद्योग आणि अंतर्गत व्यापार प्रोत्साहन विभागाने’ (DPIIT) या बदलाची घोषणा केली असून, गुंतवणुकीचा ओघ सुलभ करणे आणि त्याच वेळी धोरणात्मक धोक्यांपासून संरक्षण करणे, हा यामागील उद्देश आहे. केंद्रीय मंत्रिमंडळाने या शिथिलतेला मंजुरी दिली असून, यामुळे कोविड-१९ महामारीच्या काळात लागू करण्यात आलेल्या नियमांमध्ये बदल झाला आहे.
4)बिहारमधील राज्यसभा निवडणुकीत, राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीने (NDA) निवडणुकीसाठी असलेल्या सर्व पाच जागांवर विजय मिळवला. बिहारचे मुख्यमंत्री नितीश कुमार, भाजपचे प्रदेशाध्यक्ष नितीन नवीन, केंद्रीय मंत्री रामनाथ ठाकूर, राष्ट्रीय लोक मोर्चाचे (RLM) अध्यक्ष उपेंद्र कुशवाह आणि भाजपचे प्रदेश सरचिटणीस शिवेश कुमार हे सर्व विजयी ठरले. हे निकाल म्हणजे राज्यातील वरिष्ठ सभागृहाच्या प्रतिनिधित्वात झालेला एक मोठा बदल आहे.
5)ओडिशाच्या केंद्रपाडा जिल्ह्यातील कुसुनपूर हे गाव, ‘वैज्ञानिक आणि औद्योगिक संशोधन परिषदे’च्या (CSIR) नेतृत्वाखालील तंत्रज्ञान-आधारित ग्रामीण विकास उपक्रमांतर्गत, राज्यातील पहिले “स्मार्ट गाव” बनण्याच्या मार्गावर आहे. या प्रकल्पाचा उद्देश आधुनिक तंत्रज्ञानाचा दैनंदिन जीवनात आणि शेतीमध्ये समावेश करणे, तसेच एक शाश्वत व आत्मनिर्भर ग्रामीण परिसंस्था निर्माण करणे हा आहे. राजनगर तालुक्यात वसलेल्या या गावात सुमारे १३० कुटुंबे असून, येथील लोकसंख्या जवळपास ७०० इतकी आहे.
6)एका सर्वसमावेशक ‘स्वच्छ हवा संक्रमण कार्यक्रमा’द्वारे हवेची गुणवत्ता सुधारण्यास मदत करण्यासाठी, जागतिक बँकेने उत्तर प्रदेशला सुमारे ३०० दशलक्ष डॉलर्सचे कर्ज देण्यास सहमती दर्शवली आहे. ही रक्कम ‘उत्तर प्रदेश स्वच्छ हवा व्यवस्थापन कार्यक्रमा’साठी वापरली जाईल; हा कार्यक्रम वाहतूक, शेती आणि उद्योग यांसारख्या क्षेत्रांमधील प्रदूषण कमी करण्याच्या दिशेने कार्यरत आहे. राज्याची पर्यावरणीय शाश्वतता सुधारणे, तसेच महिला आणि तरुणांसाठी रोजगाराच्या संधी निर्माण करणे, हे या कार्यक्रमाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे.
7)२०२६ च्या ‘न्यूयॉर्क शॉर्ट ॲनिमेशन फेस्टिव्हल’ (NYSAF) मध्ये ‘CHYIMI’ या ॲनिमेटेड लघुपटाने ‘सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शक’ पुरस्कार पटकावल्यानंतर, भारतीय ॲनिमेशनला जागतिक स्तरावर मान्यता प्राप्त झाली. या चित्रपटाचे दिग्दर्शन डॉ. पार्थ सारथी महंता यांनी केले आहे. ते गुवाहाटीचे पोलीस आयुक्त आणि आसामचे पोलीस महानिरीक्षक (IGP) देखील आहेत. ही कामगिरी या गोष्टीचा पुरावा आहे की, भारतीय आणि आसामी कथा आंतरराष्ट्रीय ॲनिमेशन विश्वात अधिकाधिक लोकप्रिय होत आहेत.
8)२७ फेब्रुवारी २०२६ रोजी, भारताने ‘अॅक्सेस अँड बेनिफिट शेअरिंग’ (ABS) वरील नागोया प्रोटोकॉलचे पालन कसे करत आहे, यावरील आपला पहिला राष्ट्रीय अहवाल (NR1) जैविक विविधता अधिवेशनाच्या सचिवालयाला पाठवला. पर्यावरण, वन आणि हवामान बदल मंत्रालयाने राष्ट्रीय जैवविविधता प्राधिकरणासोबत मिळून हा अहवाल लिहिला आहे. यामध्ये १ नोव्हेंबर २०१७ ते ३१ डिसेंबर २०२५ या कालावधीत प्रोटोकॉलचे पालन करण्यात आणि जैवविविधता प्रशासन अधिक मजबूत करण्यात भारताने केलेल्या प्रगतीबद्दल माहिती दिली आहे. हा अहवाल भारताला त्याच्या अद्ययावत राष्ट्रीय जैवविविधता धोरण आणि कृती योजनेचे लक्ष्य १३ गाठण्यासही मदत करतो.