स्पर्धा परीक्षा करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त; चालू घडामोडी: १७ फेब्रुवारी २०२५

1) पंचायती राज मंत्रालयाने “राज्यांमधील पंचायतींच्या विकासाची स्थिती – एक सूचक पुराव्यावर आधारित रँकिंग” या शीर्षकाचा अहवाल प्रसिद्ध केला आहे. हा अहवाल संपूर्ण भारतातील पंचायती राज संस्थांच्या (पीआरआय) सक्षमीकरणात झालेल्या प्रगतीवर भर देतो.

2) भारतीय अंतराळ संशोधन संघटनेने (इस्रो) अंतराळ मोहिमांसाठी विकसित केलेल्या तंत्रज्ञानाचे अंतराळ नसलेल्या अनुप्रयोगांसाठी उद्योगांना हस्तांतरण सुलभ करण्यासाठी, भारतीय राष्ट्रीय अंतराळ प्रोत्साहन आणि प्राधिकरण केंद्राने (IN-SPACE) १६६ तंत्रज्ञाने ओळखली आहेत.

3) अमेरिकेच्या अध्यक्षीय राष्ट्रीय सुरक्षा मेमोरँडम (PNSM-2) मध्ये चाबहार बंदर हे इराणवर लादलेल्या “जास्तीत जास्त दबावाचे” उदाहरण म्हणून विशेषतः नमूद केले आहे.

यामुळे या प्रदेशातील भारताच्या भू-सामरिक आणि आर्थिक हितसंबंधांबद्दल तसेच त्याच्या परदेशातील बंदर गुंतवणूक आणि व्यापाराबद्दल संभाव्य चिंता निर्माण होतात.

4) निधीच्या गैरवापराच्या चिंतेमुळे रिझर्व्ह बँकेने (RBI) न्यू इंडिया कोऑपरेटिव्ह बँकेत हस्तक्षेप केला. ठेवीदारांचे रक्षण करण्यासाठी, RBI ने प्रशासकाची नियुक्ती केली आणि निर्बंध लागू केले. ही कृती सहकारी बँकिंग क्षेत्रातील आर्थिक शिस्त आणि एकत्रीकरणाच्या अधिक सामान्यीकृत प्रवृत्तीचे सूचक आहे.

5) नेचर मटेरियल्समध्ये प्रकाशित झालेल्या एका अभ्यासात दाखवल्याप्रमाणे, जैविक पडद्यांसारखेच कार्य करणाऱ्या कृत्रिम पेशी निर्माण करण्यासाठी डीएनए नॅनोराफ्ट्सचा वापर एका अभूतपूर्व तंत्रात केला गेला आहे.

या प्रोग्राम करण्यायोग्य नॅनोस्ट्रक्चर्समध्ये पडद्यांना आकार देण्याची, मार्ग स्थापित करण्याची आणि त्यांच्या वातावरणाला प्रतिसाद देण्याची क्षमता आहे, ज्यामुळे औषध, बायोसेन्सर आणि कृत्रिम जीवन संशोधनाच्या क्षेत्रात प्रगती होते.

6) केंद्रीय गृहमंत्र्यांनी उत्तराखंडमधील हल्द्वानी येथे झालेल्या ३८ व्या राष्ट्रीय खेळांच्या समारोप समारंभाला संबोधित केले आणि भारतातील क्रीडा पायाभूत सुविधांमधील विकासावर प्रकाश टाकला. ३९ वे राष्ट्रीय खेळ मेघालयात होणार आहेत. हे २८ जानेवारी ते १४ फेब्रुवारी २०२५ दरम्यान उत्तराखंडमध्ये आयोजित करण्यात आले होते.