रेल्वे भरती बोर्ड एनटीपीसी सीबीटी १ परीक्षा २०२६ चे स्वरूप

रेल्वे भरती बोर्डाच्या एनटीपीसी पदांसाठी अर्ज करणाऱ्या उमेदवारांना प्रथम सीबीटी १ परीक्षा द्यावी लागते. या परीक्षेमध्ये एकूण १०० गुणांचे प्रश्न विचारले जातात. संपूर्ण पेपर सोडवण्यासाठी उमेदवारांकडे ९० मिनिटांचा कालावधी असतो. परीक्षेमध्ये विचारले जाणारे प्रश्न हे प्रामुख्याने वस्तुनिष्ठ स्वरूपाचे (Multiple Choice Questions) असतात.

परीक्षेचे मुख्य घटक आणि विषय

ही परीक्षा प्रामुख्याने तीन महत्त्वाच्या विभागांवर आधारित असते. यामध्ये उमेदवारांची बौद्धिक क्षमता, गणितीय कौशल्य आणि सामान्य ज्ञानाची परीक्षा घेतली जाते. प्रत्येक विभागाचे महत्त्व लक्षात घेऊन अभ्यास करणे यशासाठी महत्त्वाचे ठरते.

विषयनिहाय सविस्तर अभ्यासक्रम

१. सामान्य जागरूकता (General Awareness)

या विभागामध्ये उमेदवारांचे सामान्य ज्ञान आणि चालू घडामोडींवरील पकड तपासली जाते. यामध्ये खालील उप-विषयांचा समावेश होतो:

• इतिहास, भूगोल, राज्यशास्त्र आणि अर्थशास्त्र: देशाचा व जगाचा इतिहास, भूगोल, भारतीय राज्यघटना आणि आर्थिक घडामोडी.

• चालू घडामोडी (Current Affairs): राष्ट्रीय व आंतरराष्ट्रीय स्तरावरील महत्त्वाच्या घडामोडी, क्रीडा जगतातील घडामोडी, पुस्तके आणि लेखक, पुरस्कार.

• सामान्य विज्ञान (General Science): यामध्ये भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र या विषयांचा समावेश होतो. जसे की, गतीचे नियम, आवर्त सारणी, रासायनिक अभिक्रिया, मानवी शरीरातील जीवप्रक्रिया, वीज आणि प्रकाश.

२. गणित (Mathematics)

गणित विभागामध्ये उमेदवारांच्या अंकगणित आणि बीजगणिताच्या कौशल्याची चाचणी घेतली जाते. यामध्ये प्रामुख्याने खालील विषयांचा समावेश होतो:

• साधी व सरळ रूप देण्याच्या पद्धती (Simplification), शेकडेवारी (Percentage), नफा आणि तोटा (Profit & Loss).

• गुणोत्तर आणि प्रमाण (Ratio & Proportion), सरासरी (Average), वयवारी (Problems on Ages).

• काळ आणि काम (Time & Work), वेग, वेळ आणि अंतर (Speed, Time & Distance), साधे व चक्रवाढ व्याज (Interest).

• भूमिती (Mensuration), संख्या मालिका (Number Series) आणि बीजगणित (Algebra).

३. बुद्धिमत्ता आणि तर्कशास्त्र (General Intelligence and Reasoning)

हा विभाग उमेदवारांच्या तार्किक विचारांची क्षमता तपासण्यासाठी असतो. यात खालील विषयांचा समावेश होतो:

• वर्गीकरण (Classification), सादृश्यता (Analogy), क्रमवारी आणि मानांकन (Ordering & Ranking).

• मालिका (Series – Number & Alphabet), घड्याळ आणि कॅलेंडर (Clock & Calendar), दिशा आणि अंतर (Directions & Distances).

• नातेसंबंध (Blood Relations), कोडी (Puzzles), वेन डायग्राम (Venn Diagram) आणि कोडिंग-डिकोडिंग (Coding-Decoding).

• शाब्दिक आणि अ-शाब्दिक तर्कशास्त्र (Verbal & Non-Verbal Reasoning).

Important Information

• उमेदवारांनी परीक्षेची तयारी सुरू करण्यापूर्वी अधिकृत संकेतस्थळावरून अभ्यासक्रमाची पीडीएफ (PDF) डाऊनलोड करून घ्यावी.

• परीक्षेची तयारी करताना मागील वर्षांच्या प्रश्नपत्रिकांचा सराव करणे अत्यंत लाभदायक ठरू शकते.

• वेळेचे व्यवस्थापन राखण्यासाठी मॉक टेस्ट सोडवण्यावर भर द्यावा.

• अभ्यासक्रमातील प्रत्येक घटकाची अचूक माहिती ठेवल्यास गुण वाढवण्यास मदत होते.

Eligibility / Dates / Fees / Documents / Application Process

तपशील	माहिती
परीक्षेचा टप्पा	सीबीटी १ (CBT 1 – Computer Based Test)
एकूण प्रश्न / गुण	१०० गुण
परीक्षेचा कालावधी	९० मिनिटे
अर्ज करण्याची पद्धत	ऑनलाइन
अधिकृत वेबसाईट	संबंधित रेल्वे भरती बोर्डाचे अधिकृत संकेतस्थळ

 

रेल्वे भरती बोर्डाच्या एनटीपीसी सीबीटी १ परीक्षेत यश मिळवण्यासाठी अचूक आणि नियोजनबद्ध अभ्यास करणे आवश्यक आहे. अभ्यासक्रमातील प्रत्येक घटकाची योग्य तयारी आणि सातत्य ठेवल्यास उमेदवारांना परीक्षையில் घवघवीत यश मिळू शकते. वेळेचे योग्य नियोजन करून नियमित सराव करणे हाच यशाचा मार्ग आहे.