स्पर्धा परीक्षा करणाऱ्यांसाठी उपयुक्त; चालू घडामोडी
1)ओपनएआयने “इंडक्यूए” हा एक नवीन बेंचमार्क तयार केला आहे जो भारतातील अनेक भाषा, सांस्कृतिक फरक आणि परिस्थिती एआय सिस्टम किती चांगल्या प्रकारे समजतात याची चाचणी करतो. जगातील सर्वात भाषिकदृष्ट्या वैविध्यपूर्ण क्षेत्रांपैकी एक असलेल्या भाषा आणि संस्कृती समजून घेण्यासाठी एआयला अधिक चांगले बनवण्याच्या दिशेने हा प्रकल्प एक मोठे पाऊल आहे.
2)डिजिटल आर्थिक परिवर्तनासाठी जागतिक बेंचमार्क स्थापित करणारा स्वीडन अधिकृतपणे जगातील पहिला कॅशलेस देश बनला आहे. देशातील नागरिक आता जवळजवळ पूर्णपणे दैनंदिन व्यवहारांसाठी मोबाइल पेमेंट, कार्ड आणि फोन टॅपवर अवलंबून आहेत, ज्यामुळे भौतिक पैशाची जागा डिजिटल सोयीने घेतली जाते.
3)बेंगळुरू येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्स (IISc) ने मटेरियल इंजिनिअरिंगचे सहयोगी प्राध्यापक डॉ. साई गौतम गोपालकृष्णन यांना “मनोहर पर्रिकर युवा शास्त्रज्ञ पुरस्कार २०२५” प्रदान केला आहे. प्रगत मटेरियलमधील संशोधनाचे एक अत्याधुनिक क्षेत्र असलेल्या संगणकीय मटेरियल सायन्समधील त्यांच्या उल्लेखनीय कार्याची दखल हा पुरस्कार देतो.
4)या भागात दहशतवादी असल्याची विश्वसनीय माहिती मिळाल्यानंतर, सुरक्षा दलांनी जम्मू आणि काश्मीरच्या किश्तवाड जिल्ह्यात मोठी दहशतवादविरोधी मोहीम सुरू केली आहे. छत्रू भागात होणारी ही चकमक भारतीय लष्कराच्या व्हाईट नाईट कॉर्प्स आणि जम्मू आणि काश्मीर पोलिसांकडून संयुक्तपणे राबवली जात आहे.
5)नासा-इस्रो सिंथेटिक अपर्चर रडार (NISAR) उपग्रह ७ नोव्हेंबर रोजी काम करण्यास सुरुवात करेल, जो भारत आणि अमेरिका यांच्यातील अंतराळ सहकार्यातील एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. इस्रोचे अध्यक्ष व्ही. नारायणन यांनी या विकासाची घोषणा केली आणि सांगितले की सहयोगी पृथ्वी निरीक्षण मोहिमेने त्याचे सर्व कॅलिब्रेशन टप्पे पूर्ण केले आहेत आणि या आठवड्यात होणाऱ्या बैठकीनंतर अधिकृतपणे काम करण्यास सुरुवात करतील.
6)“द लॅन्सेट” मधील एका नवीन अभ्यासात असे म्हटले आहे की जग जन्मदरात मोठी घट होण्याच्या मार्गावर आहे. २१०० पर्यंत, ९७% देशांमध्ये जन्मदर प्रतिस्थापन पातळीपेक्षा कमी असण्याची अपेक्षा आहे. इन्स्टिट्यूट फॉर हेल्थ मेट्रिक्स अँड इव्हॅल्युएशन (IHME) मधील संशोधकांनी याला “लोकसंख्याशास्त्रीयदृष्ट्या विभाजित जग” म्हटले आहे जे जगभरातील अर्थव्यवस्था आणि संस्कृती बदलू शकते.
7)गुरु नानक देव जयंती, किंवा गुरुपूरब, हा शीख धर्माचे संस्थापक गुरु नानक देव जी यांचा जन्मदिवस आहे. हा पवित्र दिवस ५ नोव्हेंबर २०२५ रोजी साजरा केला जाईल, जो हिंदू चंद्र कॅलेंडरमध्ये पौर्णिमा (कार्तिक पौर्णिमा) देखील आहे. हा दिवस शांती, समानता आणि गुरु नानकांच्या आध्यात्मिक शिकवणींचे स्मरण करण्यासाठी आहे.
8)2022 मध्ये झालेल्या अयशस्वी सत्तापालटाच्या प्रयत्नासंदर्भात बंडखोरी केल्याप्रकरणी वांछित असलेल्या पेरूच्या माजी पंतप्रधान बेट्सी चावेझ यांना मेक्सिकोने आश्रय दिल्यानंतर पेरूने अधिकृतपणे त्यांच्याशी राजनैतिक संबंध तोडले आहेत. पेरूचे म्हणणे आहे की मेक्सिको त्यांच्या अंतर्गत बाबींमध्ये जास्त हस्तक्षेप करत आहे आणि हा निर्णय दोन लॅटिन अमेरिकन देशांमधील संबंधांमध्ये एक नवीन घसरण आहे.