🔥कलम 12: भारतीय राज्य म्हणजे काय याची व्याख्या करते, म्हणजेच या अंतर्गत आलेले सार्वजनिक प्राधिकरण आणि संस्थांचा समावेश.
🔥कलम 13: मुलभूत अधिकारांशी विसंगत असलेले अथवा त्याचे न्यूनीकरण करणारे कायदे अमान्य आहेत, अशी तरतूद करते.
🔥कलम 14: समानतेचा मूलभूत हक्क प्रदान करते, म्हणजेच राज्याने प्रत्येक व्यक्तीला समान उपचार देणे आवश्यक आहे.
🔥कलम 15: धर्म, वंश, जात, लिंग किंवा जन्मस्थान या कारणांवरून भेदभाव करण्यास मनाई करते.
🔥कलम 15(5): खाजगी शिक्षण संस्थांमध्ये आरक्षणाची तरतूद 93 व्या घटनादुरुस्तीच्या अंतर्गत लागू होते.
कलम 16: सार्वजनिक सेवेत समान संधीची गॅरंटी देते.
🔥कलम 17: अस्पृश्यता नष्ट करण्याची तरतूद करते, आणि समाजातील अस्पृश्यता वगळण्याचे आदेश देते.
🔥कलम 18: राज्याच्या हस्तक्षेपाशिवाय आणि नियमांच्या आधारे पुस्तकांची नासधूस व नष्ट करण्याची मनाई करते.
🔥कलम 19: स्वातंत्र्याचे अधिकार आणि त्यांच्या संरक्षणाची तरतूद करते, ज्यामध्ये अभिव्यक्ती वासियता, स्वायत्तता, वाचन, संवाद इत्यादी अधिकारांचा समावेश आहे.
🔥कलम 20: अपाराधांबद्दल दोषसिद्धीच्या प्रक्रियेत सुरक्षेची तरतूद करते, म्हणजेच दोषी ठरवण्यात येणारे अपराधांची योग्य प्रक्रिया सुनिश्चित करते.
🔥कलम 21: जीवित व व्यक्तिगत स्वातंत्र्याचे संरक्षण करते, म्हणजेच कोणालाही जीवन किंवा वैयक्तिक स्वातंत्र्य गमावले जाऊ शकत नाही.
🔥कलम 21अ: 6 ते 14 वयोगटातील विद्यार्थ्यांना मोफत आणि अनिवार्य शिक्षण प्रदान करण्याची तरतूद करते.
🔥कलम 22: अटक व स्थानबध्दतेपासून संरक्षण प्रदान करते, म्हणजेच अटक करण्यात आलेल्या व्यक्तीला योग्य कायदेशीर प्रक्रियेचा अधिकार असावा लागतो.
🔥कलम 23: शोषणाविरुद्ध अधिकार प्रदान करते आणि अपव्यापार व वेठबिगारीस मनाई करते.
🔥कलम 24: कारखान्यामध्ये बालकांना कामाला ठेवण्यास मनाई करते.
🔥कलम 25: धर्मस्वातंत्र्य, धर्माचे आचरण आणि प्रसाराचे अधिकार प्रदान करते.
🔥कलम 26: धर्मविषयक व्यवहाराचे स्वातंत्र्य मान्यता देते, म्हणजेच व्यक्तीला धर्मविषयक गोष्टी करणे किंवा न करणे याचे स्वातंत्र्य आहे.
🔥कलम 27: एखाद्या विशिष्ट धर्माच्या सवर्धनासाठी देणगी देण्याचे स्वातंत्र्य मान्यता देते.
🔥कलम 28: शैक्षणिक संस्थांमध्ये धार्मिक शिक्षण किंवा उपासनेस उपस्थित राहण्याचे स्वातंत्र्य प्रदान करते.
🔥कलम 29: सांस्कृतिक व शैक्षणिक अधिकारांची सुरक्षा करते, विशेषतः अल्पसंख्याक समुदायांच्या हितसंबंधांचे संरक्षण करते.
🔥कलम 30: अल्पसंख्याकांना शैक्षणिक संस्था स्थापण्याचा आणि प्रशासन करण्याचा अधिकार प्रदान करते.
🔥कलम 31: संपत्तीचे संपादन आणि इतर अधिकारांसाठी उपबंध करणाऱ्या कायद्यांची व्याप्ती स्पष्ट करते. (ही कलम 44 व्या घटनादुरुस्तीनुसार 1978 मध्ये निरसित केली आहे.)
🔥कलम 31अ: विशिष्ट अधिकारांवर उपबंध करणाऱ्या कायद्यांची व्याप्ती, विशेषतः संपत्ती संबंधित कायद्यांची व्याप्ती, स्पष्ट करते. (ही कलम 44 व्या घटनादुरुस्तीनुसार निरसित केली आहे.)
🔥कलम 31ब: संपत्तीशी संबंधित कायद्यांची सूची देते आणि त्या कायद्यांवर असलेल्या उपबंधांची व्याप्ती स्पष्ट करते.
🔥कलम 31ड: भारतातील सरकाराच्या तत्त्वांचे पालन करणारे कायदे विशिष्ट करून असलेले अधिकार व संरक्षण, विशेषतः आर्थिक समस्यांवर उपाययोजना करण्याची तरतूद करते.
🔥कलम 32: भारतीय संविधानात व्यक्तीच्या मूलभूत अधिकारांचे संरक्षण करण्यासाठी सर्वोच्च न्यायालयात न्याय मिळवण्याचा अधिकार प्रदान करते.
🔥कलम 33: संविधानाच्या तिसऱ्या भागातील अधिकार लष्करी कायदा लागू करताना बदलता येण्याच्या अधिकाराची तरतूद करते.
🔥कलम 34: लष्करी कायदा लागू करताना तिसऱ्या भागातील अधिकारांवर निर्बंध घालण्यासाठी तरतूद करते.
🔥कलम 35: संविधानाच्या तिसऱ्या भागांतर्गत कायदांची अंमलबजावणी करण्यासाठी संसदेला अधिकार प्रदान करते.